Լույսը և տեսողությունը

Աչքի լուսաբեկման ունակությունը կաթող է խանգարվել տեսողության հիգիենայի կանոնները չպահպանելու պարագայում և վնասվածքների պատճառով։

Տեսողությունը պայմանվորված է հետևյալ ֆունկցիաներով՝ լուսազգացողություն, առարկայի ձևի և մեծության որոշում, առարկայի հեռավորության որոշում, շարժման ընկալում, գունային տեսողություն և բինոկուլյար տեսողություն։ Մարդու աչքը կարող է տարբերել 10 միլիոն գույն, իսկ մարդու գլխուղեղի մեկ քառորդ մասը կապված է տեսողության հետ։ Մարդու աչքին անհրաժեշտ է մոտ մեկ ժամ՝ գրեթե ամբողջական մթությանը հարմարվելու համար։ սակայն մթությանը հարմարվելով, աչքերը 100000 անգամ ավելի զգայուն են դառնում լույսի նկատմամբ ցերեկային տեսողության հետ համեմատած։


 



			

Конец света-анализ

Этот рассказ был о том что все видели один и тот же сон, про то что скоро будит конец света и все закончится. И все были уверены что это не совпадение и все это сбудется. Они не паниковали потому что впервые в жизни знали что будит завтра, они знали будущее. Они захотели провести последний вечер как обычно и наслаждаться этим последним днем. Вот я например сделала бы все чтобы искупать мои грехи за всю мою жизнь.

Երգ երգոց

(փոխադրություն)

Քահանա Մարինիոնը բարձրահասակ նիհար մարդ էր: Նա հավատում էր Աստծո զորությանը: Նա այն քահանաներից չէր, որ անընդհատ կրկնում են, որ Աստծո գործերը անքննելի են: Նա չէր ընդունում միայն մի բան՝ սեր կնոջ հանդեպ: Ժաննան քահանաի քրոջ աղջիկն էր: Երբ Մարինիոնը խոսում էր Ժաննաի հետ և փորձում էր խորհուրդներ տալ, աղջիկը ծիծաղում էր և շեղվում տարբեր բաների վրա: Մի օր Մարինիոնի ժամհարը նկատում է, որ քահանաի քնելուց հետո աղջիկը տնից դուրս է գալիս ու գնում և տնտեսուհին այդ մասին ասում է քահանաին, որ իր կարծիքով աղջիկը գնում է իր սիրեցյալի մոտ: Քահանան սա լսելուց հետո սոկի մեջ է ընկնում և շնչահեղձ է լինում և բարկացած ասում է, թե չի հավատում դրան: Ժամհարը ասում է, որ դա ճիշտ է և նշում, որ ժամի 10-ից գնում է մինչև մոտ կեսգիշեր: Քահանան գիշերը ժամը 10-ին դուրս է գալիս դուրս, որպեսզի գնա և ինքը անձամբ համոզվի դրա մեջ: Հենց որ դուրս է գալիս, կանգ է առնում ու հիացած նայում գիշերվա լուսնին ու լուսնի լույսի տակ փայլող լճին ու մտածում, թե ինչի համար է այս գեղեցկությունը ստեղծված, եթե բոլորը այդ ժամին քնած են և չեն տեսնում այն: Այդ պահին նա տեսնում է լճի ափին կանգնած սիրահար զույգին և լուռ հեռանում քանի որ նա չեր կարող խառնվել Աստծո գործերին:

 

 

Կենսական տարեր են կոչվում այն քիմիական տարի ատոմները, որոնք առաջացնում են այն նյութերը, որոնք ապահովում են կենդանի օրգանիզմների կենսագործունեությունը: Կան մակրոտարեր՝ ածխածին (C), ջրածին (H), թթվածին (O), ազոտ (N), ֆոսֆոր (P), ծծումբ (S):

Անհատական հետազոտական աշխատանքների թեմաները.

«Կենսական  տարրեր»                                                                                                          «Նիտրատային  աղետ»                                                                                                                «Ազոտային  և  ֆոսֆորային  պարարտանյութեր»                                                      «Թունավորում շմոլագազով»                                                                                                    «Խեցեղենի, ցեմենտի  և  ապակու արտադրություն»                                                  «Սիլիցիումի  կիրառումը  ռադիոելեկտրոնիկայում»

Վիլյամ Սարոյան «Հայ մուկը»

1. Քո կարծիքով, ո՞ րն է հեղինակի ասելիքը:                                                                                     Իմ կարծիքով այստեղ ուզում է ասվել, որ հայերը ուրիշ ազգերի նման չեն, նրանք ավելի համարձակ են ու խիզախ: Լինելող ուրիշ ազգերից քիչ նրանք կարող են զարմանալի բաներ անել: Ինչպես նաև այս պատմվածքում:

2.Դո՛ւրս բեր պատմվածքի քեզ հատկապես դուր եկած հատվածը և բարձրաձայն կարդա՛ դասարանում:                                                                                                                                  Սակայն մի բան որոշակի է: Ծնող ամեն մի մուկ` որպես մուկ է ծնում: Մկները քաջատեղյակ են, որ ամեն մուկ մուկ է: Յուրաքանչյուր մուկ ինքն է եւ ոչ այլ մուկ: Այս գիտակցությունն էլ հիանալի բան է:                                                                                              Այս մասը ինձ դուր եկավ, որովհետև այն ներկայացված է հումորային տեսակետից:                                                                                                                                                                           3.Ո՞ րն է ստեղծագործության այլաբանական ասելիքը:                                                                 Որ պետք չէ դիմացինից վախենալ և ընկճվել նույնիսկ, եթե նա իրականում քեզնից ուժեղ է:

4.Արտահայտի՛ր դատողական վերաբերմունք:                                                                                Իմ կարծիքով այդքանել ճիշտ չէ միայն հային առանձնացնել, քանի որ ամեն ազգ իր լավ ու վատ բնավորության գիծը ունի:

Գործնական քերականություն

1.Ըստ տրված կաղապարների, բարդ նախադասություններ կազմ՛ր:

Ե՛վ հիմա ես կփորձեմ խմորեղեն և կոկտել պատրաստել:

Ոչ կենդանիները ոչ բույսերը բանական էակներ չեն:

Թե՛ Մարինեն թե՛ Մանեն վախենում են շներից:

Ես կգնամ կա՛մ Իսլանդիա կա՛մ Թուրքիա մրցումների:

2.Տեքստը մեկ նախադասությամբ փոխադրի´ր:

Սըր Ուոլթըր Ռլեյնը (անգլիացի պետական գործիչ և ծովագնաց) Ամերիկայից Անգլիա բերեց երկու բույս՝ կարտոֆիլն ու ծխախոտը: Հավանաբար, նա Անգլիայում առաջին ծխողն է եղել:
Մի երեկո, երբ աշխատասենյակում նստած իր ծխամորճն էր ծխում, հայտնվեց ծառան՝ մի նամակ ձեռքին: Վերջինս ծխող մարդ երբեք չէր տեսել և կարծես, թե տերն այրվում է: Նա նամակը գցեց և ահաբեկված դուրս վազեց՝ գոռալով.
-Տերս այրվում է, տերս այրվում է, ծուխը դուրս է գալիս նրա քթից ու բերանից:
Հետո շտապ մի դույլ ջուր բերեց և տիրոջ վրա լցրեց: Վերջինս չհասցրեց անգամ բացատրել, թե  ի´նչ է իր ձեռքինը:

Սըր Ուոլթըր Թլեյնը Ամերիկայից Անգլիա բերեց բույսեր՝ կարտոֆիլն ու ծխախոտը, և մի երեկո իր աշխատասենյակում ծխամորճ ծխելու ընթացքում եկավ ծառան նամակ բերեց, և առաջին անգամ տեսնելով ծխամորճը վախից սկսեց գոռալ․ «Տեր այրվում ես, տե՛ր» և ջուր լցրեց տիրոջ վրա։

3.Կետադրի՛ր նախադասությունները:
Հույները ծովերի աստված Պոսեյդոնին՝ եզ էին զոհաբերում, որպես ջրային տարերքի, հզորության խորհրդանիշ:
Քարակերտ ու կղմինդրածածկ փոքրիկ տունը, որպես շքեղ ապարանք, առանձնանում էր գյուղի խարխուլ տների մեջ:
Նկարահանող խցիկի մոտ անփույթ կանգնած էր Ջեկը՝ իբրև իր արժեքն իմացող անփոխարինելի օպերատոր:
Տուփից՝ ուղիղ դեպի կինը դուրս թռավ թունավոր, կանաչ օձը՝ իբրև դիպուկ նետված փետտրագնդակ:
Իբրև սուրացող՝ շնաձկանը կպած խխունջներ կառչել էինք վազող կենդանուց:
Լեռների ու բլուրների մեծ մասը, որպես հրաբխային ժայթքման զավակներ, վեր են նետված՝ ստորերկրյա հզոր ուժերի կողմից:

4.Ընդգծված բառերն ու բառակապակցությունները ուղղի՛ր:

Բացի աղջկանից, բոլորն ուզում էին ուրիշ քաղաք տեղափոխվել:
Սիրահարված եմ ձեր երկրին:
Հալվում, մաշվում էր հարազատ տան ու ընկերների կարոտից:
Կարոտում էր անգամ իրենց փողոցի ծառերին:
Ի՞նչ է նշանակում ընկերությանը դավաճանել:
Խոսքը վերաբերում է քեզ ու քո ցանկություններին:
Ինչպե՞ս ես վերաբերվում նրանց:
Քույրս երրորդ դասարանից է:
Բաժակը ձեռքին էր, որ մտավ
Մարսը աղքատ է ջրից:
Շատ լավ է տիրապետում անգլերենին:
Բացի դրանից, ազատ ժամանակն ու արձակուրդն անցկացնում էր պրոֆեսորին ոչ սազական եղանակով:
Մուգ ակնոցիդ պատճառով աչքերդ չեմ տեսնում:

5.Սխալ կազմված բայաձևերը ճշտի՛ր:

Ինչ-որ մութ մարդկանց հետ էր կապնվել:
Տղաները վիճվում էին բակում, ու վեճը կատակի նման չէր:
Դեռ շատ կտուժվես՝ ինձ չլսելով:
Խոսքս քեզ չի վերաբերվում:

6.Փակագծերում տրված բայը պահանջված ձևով գրի՛ր:

Պարզվում է, որ մարդու առողջական վիճակը նախ և առաջ կախված (կախվել) է մարդկային հարաբերություններից: Նախանձը, օրինակ, ոչ միայն որդի նման կրծում(կրծել) մարդու հոգին և տակնուվրա անում (տակնուվրա անել) էությունը, այլև առաջացնում (առաջացնել) ստամոքսի խոց ու արյան ճնշման հիվանդություններ: Ահա թե ինչու են ասում. «Եթե չցանկանաս (չցանկանալ) տառապել, մի՛ նախանձիր»: Զրպարտությունը, վիրավորանքը, շողոքորթությունը, անտաշ վերաբերմունքն ու հայհոյանքը նիկոտինի ու ալկոհոլի նման թունավորում (թունավորել) նաև մարդու օրգանիզմը:
Երկրում առաջին ծխողները եգիպտական փարավոններն են եղել (լինել):
Մ.թ.ա. երկրորդ հազարամյակին վերաբերող մի թանգարանում հնագետները ծխելու հարմարանքներ գտան (գտնել):Սենյակները ներկելիս պատուհաններն ու դռները փակ պիտի լինեն, որովհետև միջանցիկ քամին ու խոնավ օդը չեն թողնում, որ ներկը հավասարապես չորանա (չորանալ):

7.Ավելորդ բառերը գրի՛ր և նախադասություններն ուղղի՛ր:
Հավանաբար հաջողությամբ կպսակվի նախարարի այս նոր ձեռնարկը երևի:
Սրա հիման վրա կլինի հիմքը:
Մի հատ լուրջ հակաճառություն ունեմ:
Դուք չափազանցացնում եք վտանգը:
Խոսքը գնում է նրա մասին:
Ի՞նչ բան է հարբուխը:
Ի՞նչ բան են մթնոլորտային ճակատները:
Հաճելի տեսք չի թողնում:
Հեռախոսը դա շքեղություն չէ:
Դու անպայման մեծ հաջողության կհասնես երևի:
-Բանն ինչո՞ւմն է,- հարցրեց ոստիկանը:

8.Պատմությունը դարձրո՛ւ ներկա ժամանակով: Տրված և ստացված տեքստերում ո՞ր նախադասությունները լրիվ համընկան:
Մեր կապիկը մի աֆրիկացուց ենք ձեռք բերել, որը վառ անհատականությամբ ու յուրահատուկ հումորով օժտված մի էակ է: Ամեն օր նրան դուրս ենք տանում ու կապում ծառին: Առաջին երկու օրը խելոք նստում է տան մուտքի մոտ, ու նրա կողքով չընդհատվող հոսանքով անցնում են որսորդները, մեզ սննդամթերք բերող պառավ կանայք, խումբ-խումբ վազում են խխունջներ ու միջատներ բերող փոքրիկ տղաները: Մենք ենթադրում ենք, որ այդ անդադար շարժումը կզվարճացնի ու կհետաքրքրի կապիկին: Այդպես էլ եղավ: Նա շատ շուտ գլխի ընկավ, որ պարանի երկարությունն իրեն թույլ է տալիս թաքնվել բակի դռնակի մոտ, և օգտվեց դրանից: Հենց որ ոչինչ չկասկածող մի աֆրիկացի բակ է մտնում, կապիկն իսկույն դուրս է ցատկում դարանից ու բռնում խեղճի ոտքը: Հետն էլ այնքան սոսկալի ճղճղոց է գցում, որին նույնիսկ ամենապինդ նյարդերն ունեցող մարդը չի դիմանում:

9.Բաղադրյալ բառեր կազմի՛ր միայն տրված բառերի արմատներով:
ա) հայրապետ, սահմանազոր, դիմադիր, խաչակնքել, ծանրակշիռ, գլխարկ,
բ) զվարթաբան, ձայնասփյուռ, լուսապսակ, աստղագուշակ, մեղմաշունչ, կանխավճար, բարետես, ժպտալից:

10.Պատմությունը շարունակի՛ր:
Տիեզերանավի բոլոր ուղևորներն արդեն տեղերում էին, շարժասանդուղքը հեռացել, դուռն ամուր փակվել էր, և ուղեկցորդուհին թռիչքի մասին էր հայտարարում: Բայց դեռ վախենում էի, որ հանկարծ կզղջան մեզ այդ վտանգավոր թռիչքին թողնելու համար, կիջեցնեն և մեր բոլոր ջանքերն ապարդյուն կանցնեն: Բայց հանկարծ մի ահավոր աղմուկ սկսվեց, նավը ցնցվեց ու թափով պոկվեց տեղից:
Մխրճվում ենք երկնքի մեջ, սլանում ենք դեպի աստղերը:

11.Հոմանիշներից յուրաքանչյուրով նախադասություն կազմի՛ր:
ա) երկարել, ձգվել                                                                                                                                    Մի ամսվա ընթացքում մազերս համարյա թե չեն երկարել:
բ) աղքատ, խեղճ,
գ) գույն, երանգ:
12.Տրված առածներն ընդգծված բառերի հականիշների օգնությամբ լրացրո՛ւ:
Ամառվա փուշը՝ …..
Բարեկամ կորցնելը հեշտ է, …..:
Դուրսը՝ քահանա, …………..
Գիտունին գերի եղիր, ………..:
Գիտունի հետ քար քաշի, ……….:
Իր աչքի գերանը չի տեսնում, ……….:

13.Նախածանցն այնպիսի վերջածանցով փոխարինի՛ր, որ բառի իմաստը չփոխվի.
դժգույն, անպոչ, անկուռ (անթև), անքուն, անգլուխ, թողնել:

14.Տրված բառերի տարբեր իմաստներով  նախադասություններ կազմի՛ր և ցո՛ւյց տուր, թե ինչ կարող են նշանակել.
Սրի, աղի, մարտ, որդի:

15.Գծիկները ը կամ ն մասնիկով (հոդով) փոխարինի՛ր:
            Ժողովուրդներ- տարբերվում են իրենց արտաքին տեսքով, լեզվով ու սովորույթներով: Ժողովուրդներ- իրենց արտաքին տեսքով, լեզվով ու սովորույթներով են տարբերվում:
Աստղադիտակ- դանիացի ապակեգործներ- են ստեղծել: Աստղադիտակ- ստեղծել են դանիացի ապակեգործներ-:
Եվրոպացիներ- առաջին անգամ արևածաղիկ- տեսան մեքսիկական տափաստաններում, երբ հայտնագործեցին Աերիկա-: Արևածաղիկ- առաջին անգամ եվրոպացիներ- տեսան մեքսիկական տափաստաններում, երբ հայտնագործեցին Ամերիկա-: Եվրոպացիներ- մեքսիկական տափաստաններում առաջին անգամ տեսան արևածաղիկ-, երբ հայտնագործեցին Ամերիկա-:
Գառնիի սյունազարդ տաճար- (մ.թ. 77 թվական) Միհր  աստծո պատվին է ստեղծվել: Գառնիի սյունազարդ տաճար-  ստեղծվել է (մ.թ. 77 թվական) Միհր  աստծո պատվին: Միհր աստծո պատվին է ստեղծվել Գառնիի սյունազարդ տաճար- (մ.թ. 77 թվական): Միհր աստծո պատվին Գառնիի սյունազարդ տաճար- է ստեղծվել (մ.թ. 77 թվական):

 

Ex. A – The words and phrases in blod in each sentence are wrong. Write the correct word or phrase.
1) Every year, several prizes are giving to the best students. – are given
2) When the pizza was delivering, it was cold. – was delivered
3) You will be telling when you can come in. – will be told
4) That song doesn’t played on the radio very often, is it? – doesn’t be
5) Your money was stealing out of your bag? – Is your money was stolen
6) We haven’t allowed to use a dictionary in the exam yesterday. – we havn’t be
7) That film won’t have shown in our local cinema for a long time. – be had
8) I will be picked up from the station on Saturday? – I will be

Ex. B – Complete using the correct passive from of the verbs in brackets.
1) When people are arrested, they are taken to the police station.
2) Milk is usually kept in the fridge.
3) We will told what’s in next week’s test?
4) How did people communicate over long distances before the phone is invented.
5) You will allowed to come to the party next Saturday?
6) You are given your exam results next Monday.
7) Aidan’s bike was found yesterday.

Ex. C – Look at the pictures and complete the sentences. Use the correct passive form of the verbs in the box. Add any other words you need.
1) At ten o’clock yesterday morning, the local bank in high street robbed.
2) At on minute past ten, the police called.
3) A few minutes later, the police arrived at the bank. The crime scene found.
4) At twenty past ten, the robbers’ fingerprints investigated.
5) At half past eleven, the robbers caught.
6) Next week, they sent.

Ex. D – Answer the questions using your own ideas.
1. Where are cars usually fixed?
They are usually fixed at parking stations.
2. Where will the next Olympic Games be held?
They will be held in Tokyo.
3. Who are Oscars usually awarded to?
They are awarded to the best artists, films and so on.
4. What are you not allowed to do at school?
I’m not allowed to abcent or late from school.
5. What were you given for your birthday last year?
I get clothes, balloons.
6. What will you be given for your next birthday?
I’ll probably gets flowers.
Ex. E – Complete each second sentence using the word given, so that it has a similar meaning  to the first sentence. Write between two and five words.
1. Will they send the letters first class? sent
Will the letters be sent by them first class?
2. I’m not sure if they eat pizza in China. is
I’m not sure the pizza is eaten in China.
3. Someone told me that they don’t make cars in the UK anymore. made
Someone told me that the cars were made in the UK anymore.
4. Do they usually feed the animals three times a day? fed
Are the animals usually fed three times a day?
5. Mr Jones is ill, so he won’t give us a geography test today! be
Mr Jones is ill, so won’t be given a geography test today!
6. Did they take her to hospital in an ambulance? she
Was she taken to hospital in an ambulance?

Լույս, օպտիկա

Ֆիզիկայի այն բաժինը, որտեղ ուսումնասիրվում է լույսը, կոչվում է օպտիկա։                                                                                       

                                                                   Լույսի բեկումը   

90°-ից տարբերվող անկյան տակ ընկնելով ապակու, ջրի կամ ցանկացած այլ թափանցիկ միջավայրի մեջ՝ լույսը փոխում է իր ուղղությունը։ Այս երևույթը կոչվում է բեկում կամ ռեֆրակցիա։ Պատճառն այն է, որ օդից տարբեր այլ թափանցիկ միջավայրերում լույսն ավելի դանդաղ է տարածվում, քան օդում։ Հենց բեկման շնորհիվ է, որ ջրով լի բաժակի մեջ ընկղմված ծղոտը կոտրված է երևում։

 Լույսի արագությունը

Լույսի արագությունը բնության ամենամեծ արագությունն է և անօդ տարածությունում հավասար է 300 000 կմ/վրկ։ Այդ արագության հետ կապված աստղագիտության մեջ օգտագործվում է լուսատարի հեռավորության միավորը, որը հավասար է մեկ տարի ժամանակահատվածում լույսի անցած ճանապարհի երկարությանը։